![](https://grockainfo.com/wp-content/uploads/2021/09/inbound8584177188969086995-300x201.jpg)
Vukašin Milosavljević kopao je rupe za šljive u svom voćnjaku u Brestoviku nedaleko od Grocke 1895. godine. U jednom trenutku, ašov je zapeo za nešto. I tako je, potpuno slučajno, Vukašin iskopao komad istorije.
Za ono što je u prvi mah ličilo na poveći kamen, ispostavilo se da je svod drevne građevine. Daljim iskopavanjem pronađeni su i zidovi građevine koju će narod iz Brestovika nazvati Vukašinova crkva
Danas je Brestovik seosko naselje u opštini Grocka koje broji nešto više od 1.000 stanovnika. Većini je poznato po voćarstvu, dok samo mali broj ljudi zna šta je zapravo Vukašin otkrio te davne 1895. godine.
![](https://grockainfo.com/wp-content/uploads/2021/09/inbound600241001213260991-300x199.jpg)
Ubrzo pošto je Vukašin otkrio misterioznu građevinu, obavešten je Narodni muzej i u septembru 1895. počela su arheološka iskopavanja koja je predvodio kustos Narodnog muzeja Mihajlo Valtrović. A njemu je odmah bilo jasno da, da bi razumeli odakle ova građevina na tlu Srbije, mora da se vrati daleko u prošlost, u vreme Starog Rima.
![](https://grockainfo.com/wp-content/uploads/2021/09/inbound184258311613491983-300x195.jpg)
Rimska država je na prostor Balkana počela da se širi krajem III veka pre nove ere, kada je povela ratove protiv Ilira i Antičkih Makedonaca. Odigrala su se tri rimsko-ilirska i tri rimsko-makedonska rata u periodu od 229. do 168. godine pre nove ere.
Pobedama u ovim ratovima Rimljani su pokorili Ilire i Antičke Makedonce, njihove teritorije pripojili moćnoj Rimskoj državi i nakon toga otpočeli širenje države ka Dunavu i Panonskoj niziji.
Rimska republika prerasla je u Rimsko carstvo, a rimski car Oktavijan pokorio je ostatak Balkana. Vremenom su na teritoriji današnje Srbije formirane provincije Gornja Mezija, Panonija Sekunda, Dardanija, Prevalis i Dakija.
Rimljani su formirali vojnu granicu – Dunavski limes radi odbrane carstva od varvarskih napada, i napravili put Via Militaris – Vojni put kojim su Singidunum (Beograd), dolinom Margusa (Morave), preko Naisa (Niša) i Serdicae (današnje Sofije) spojili sa Konstantinopoljom i Azijom.
![](https://grockainfo.com/wp-content/uploads/2021/09/inbound8191585439950154933-200x300.jpg)
Kako Feliks Kanic, austrougarski putopisac, etnolog i arheolog u svom delu “Srbija, zemlja i stanovništvo od rimskog perioda do kraja XIX veka” navodi, na brestovičkom brdu nalazio se kastrum sa više stražarskih kula, bunar, naselje i – bogato ukrašena grobnica.
Arheološka iskopavanja urađena 1895. godine, ustanovila su da je reč o građevini podignutoj krajem III ili početkom IV veka. Njom dominiraju rimski elementi arhitekture, kao što su luk i svod, koji se mogu videti odmah na samom prilasku.
Grobnica je zidana od istesanog kamena, oblutaka i opeke, koje vezuje krečni malter. Jednim delom je ukopana u padinu brega, sa prolazom, tremom i središnjim delom sa dve bočne konhe i prostorijom za sahranjivanje gde su se nalazila tri zidana sarkofaga.
![](https://grockainfo.com/wp-content/uploads/2021/09/inbound1123074685586179230-300x201.jpg)
Unutrašnjost je bila ukrašena freskama, kipovima lavova, krilatih genija i jednom ljudskom figurom. Na svodu dominiraju oblici poput kruga i kocke, kao i motiv cveta, dok se na zidovima naziru pravougaoni oblici ukrašeni motivima loze. Boje koje su zastupljene su bordo, plava i zelena oslikane na beloj pozadini.
Grobnicu je po svemu sudeći podigao bogati Rimljanin kao mesto gde će nakon smrti počivati njegova porodica – on, supruga i jedno dete.
Srpska pravoslavna crkva sa druge strane, veruje da u grobnici počivaju mošti beogradskih prvomučenika Ermila i Stratonika, postradalih 315. godine
![](https://grockainfo.com/wp-content/uploads/2021/09/inbound7691394486009264314-300x199.jpg)
Njih je osudio na smrt mučenjem i davljenjem car Licinije, a pisci žitija i na grčkom i na latinskom navode da su u Dunav bačeni ispod Beogradske tvrđave. Po legendi, tela su im isplivala nizvodno, a lokalni hrišćani su ih sahranili na bregu u ozidanoj grobnici, što takođe odgovara lokalitetu u Brestoviku.
Grobnica danas nosi status Spomenika kulture od velikog značaja i nalazi se u jako lošem stanju jer je poslednja konzervacija urađena pre više od 50 godina. Struka se nada što skorijoj rekonstrukciji ovog jedinstvenog spomenika sa retkim primerima rimskog slikarstva.
![](https://grockainfo.com/wp-content/uploads/2021/09/inbound7348878175981249941-300x199.jpg)
https://mondo.rs/Info/Beograd/a1532268/Rimska-grobnica-u-Brestoviku-kod-Beograda.html
MONDO/Istorijski zabavnik